در این سلسله پست هایی که خواهم گذاشت قرار است درباره کارخانه های تولید کننده ادوات نیمه هادی و مدارهای مجتمع صحبت کنم.

در ابتدای امر نیز اجازه دهید وارد تعریف میکروالکترونیک شویم: میکروالکترونیک یکی از زیر مجموعه ها الکترونیک می باشد. همان طور که از نام میکروالکترونیک بر می آید میکروالکترونیک به مطالعه و تولید (میکروساخت) قطعات الکترونیکی خیلی کوچک می پردازد. معمولا نه همیشه این اندازه کوچک در مقیاس میکرو و کوچکتر است. این ادوات از مواد نیمه هادی ساخته شده است. اکثریت المانهای موجود در الکترونیک معمولی نیز مانند مقاومت، خازن، سلف، دیود و.. در میکروالکترونیک وجود دارد.

در ادامه می خواهم چند کلمه را معرفی کنیم که کلید واژه های ما در این مباحث می باشد.

  • Fab-فب! اصطلاحی که خیلی از الکترونیکی ها میشنویم و  حتی در درسی به نام تئوری و تکنولوژی ساخت ادوات نیمه هادی هم گذرانده ایم اما با شکل و شمایل یک فب آشنا نیستیم.
  • foundry  لغتا به معنای کارخانه ریخته گری 
  • semiconductor fabrication plant

همه این اسامی، کارخانه ای (Factory ) که به تولید ادوات نیمه هادی بپردازد را معرفی می کند. این کارخانه ها به سه گروه یا در اصل سه مدل تجاری (business model) تقسیم بندی می شوند.

نوع اول: Dedicated Foundry

در این مدل خط تولید و قسمت طراحی از یک دیگر جدا می شوند که خود به دو مدل تقسیم می گردد.

  • Fabrication+less) Fabless)- این گروه ها صرفا به کار طراحی و فروش IC های خود می پردازد و  برای ساخت از دیگر مدل های تجاری این کارخانه ها استفاده می کنند. به عبارتی این مدل تجاری مرحله تولید خود را به شخص ثالثی برونسپاری می کند. اولین شرکت نیمه‌هادی فب‌لس، وسترن دیجیتال سنتر بود که در سال ۱۹۷۸ تاسیس شد. زایلینکس نیز که در سال ۱۹۸۴ تاسیس شد، اولین شرکتی بود که به معنای واقعی فرآیند طراحی و تولیدش را تفکیک نمود. از شرکت هایی که در این گروه قرار می گیرند می توان به AMD، Nvidia، Xilinx اشاره نمود.
  • pure-play semiconductor foundry یا merchant foundries- این مدل تجاری بیشتر به عنوان خط تولید مدارات مجتمع برای دیگر شرکت ها است و محصولات کمی که طراحی آن توسط خودشان باشد، تولید می کنند. گاهی مختصرا به این نوع foundry نیز میگویند مثال هایی از آن را می توان به TSMC ،Globalfoundries ،UMC و X-Fab اشاره کرد.

نوع دوم: Integrated device manufacturer (IDM) semiconductor foundry

 این مدل تجاری شرکت هایی مانند Texas Instruments, IBM, Samsung و… را شامل می شود که هم کار طراحی IC، هم کار ساخت  و هم فروش آن را خود بر عهده دارند.

واقعیت این است که هزینه بالا و کوتاه بودن طول عمر مفید خط تولید، بسیاری از شرکت ها را مجبور  به انتخاب مدل Fabless می کند.  یک Fab بیش از چندین صد تجهیزات که همگی گران قیمت می باشند را شامل می شود. نکته قابل تامل آن است که اکثریت Foundry ها در چین و تایوان به دلیل پایین بودن هزینه نیروی انسانی قرار گرفته است.

این سری مطالب در پست های بعد تکمیل می شود. .