معمار و مصالح!

 

در فرایند طراحی چند رویکرد در انتخاب مصالح و فرم وجود دارد. ۱- ابتدا فرم انتخاب میشه و سپس مصالح به آن نسبت داده میشود ۲- ابتدا مصالح انتخاب و سپس فرم متناسب با پتانسیل مصالح گزینش می­شود. ۳-فرم و مصالح همزمان در یک پروسه رفت و برگشتی انتخاب میشود. در واقع با شناخت مصالح و پتانسیل­ آنها میتوان فرم را متناسب با آن انتخاب نمود.

در فضای آکادمیک معمولا معماران جوان زمانی را برای شناخت و انتخاب مصالح نمیگذارند! اما در فضای بازار کار و حرفه ای یک معمار که فاز ۱ کار میکنه باید به مصالح پروژه خود اشراف داشته باشه صرفا یک حجم و یک ماکت تصور نشود! و این مهم به مرحله فاز ۲ واگذار نگردد.

GOOD Architect should know about building material!!

البته لازم بذکر است در مقیاس های مختلف طراحی، لزوم ارائه مصالح بکار رفته متفاوت خواهد بود! در مقیاس مستر پلان ها کلی تر به قضیه نگاه می شود و شفافیت و غیر شفافیت آنها مهم خواهد شد و در نهایت در مقیاس طراحی داخلی اهمیت آن دوچندان خواهد شد.

 

انتخاب مصالح

در دنیای امروز با تنوع و حجم فوق العاده مصالح یک معمار برای پروژه خود باید دست به انتخاب بزند. “انتخاب” در میان کثرتی از تبلیغات و بازار مصالح …

آنچه مهم است انتخاب صحیح است!

معیارهای انتخاب کدامند؟

سلیقه کارفرما و سرمایه داران، سلیقه معمار، سلیقه بهره بردار، مدگرایی، سبک، قیمت تمام شده، بازار فروش، اقلیم، اثرات زیست محیطی و پارامترهای زیبایی شناسی فرهنگ، ایمنی

سلیقه کارفرما از معیارهای تعیین کننده در بازار امروز بوده است که خود تحت تأثیر عوامل متعددی می­باشد. شرایط اقتصادی، بازار فروش و قیمت تمام شده نیز فاکتور تأثیر گذاری بر سلایق کارفرماها است. در این میان فاکتور دیگری که ذهنیت کارفرماها شکل دهی میکند رسانه ها و تبلیغات که هنر مطلوب را به نمایش میگذارد ژورنالها و رسانه ها در شکل گیری ذهنیت کارفرماها مؤثر هستند.

سلیقه معمار نیز تا حدی و متغیر در پروژه­ها میتواند عامل جهت دهنده به این انتخاب ها باشد. که خود وابسته به انگیزه و سلایق فردی طراح، رسانه های معماری و فرهنگ نخبه گرایانه­ی مؤثر بر تمایلات طراح، خواسته های کارفرما و استفاده کننده می باشد.

پارامترهای زیبایی شناسی در انتخاب مصالح از معیار­های قابل توجه در نگاه معماران و بهره بردان بوده است که شامل ویژگیهایی از قبیل لامسه، بصری، بویایی و صوتی مصالح می­باشد. ویژگی های لامسه از قبیل گرمی و سردی، سختی و نرمی، منعطف و غیر منعطف مصالح می­باشد و شفافیت، انعکاس، براق و ماتی از ویژگی­های بصری مصالح است و همچنین ویژگی­های بویایی شامل حس تندی و رطوبت مصالح است. خفه،گرفته، طنین دار و طنین انداز و تیزی از ویژگی­های صوتی مصالح است.

مدگرایی نیز معیار پنهان و تأثیر گذار بر انتخاب مصالح بویژه در نماهای ساختمان هاست. که میتوان به نماهای سنگی کلاسیک در شرایط کنونی اشاره نمود.که البته برخی کارشناسان این مورد خاص را متأثر از ریشه های اجتماعی و اقتصادی می­دانند. در واقع مد موقتی بودن و خاصیت یکسان سازی برای گروهای بزرگ انسانی را بهمراه دارد و کلیشه ها اجزای مد را تشکیل میدهند. بروز و ظهورمنبع اولیه جذاب رسیده و در نهایت شروع به تکرار میکند. در حوزه معماری این کلیشه های شکلی از منطقه ای وارد می شود و تکرار می شود.

اقلیم  و سازگاری با محیط معیاری است که در جامعه بازار ساخت و ساز ایران تأثیر پررنگی نداشته است. اما در حوزه پژوهش در حال رشد و توسعه می­باشد. در رویکرد توسعه پایدار که ضرورت آن بر همگان مشخص است و لزوم حفظ زمین و منابع برای نسل بعدی است. مصالح  یکی از ۶ دسته مهم ساختمان سبز در سیستم رتبه دهی LEED می باشد. توجه به چرخه مصالح life cycle  و تأثیر مصالح Impact material بر سایت پروژه از موارد حائز اهمیت شمرده می­شود. به طور مثال  LEED امتیازی برای انتخاب مصالح بومی و محلی که از فاصله ۵۰۰ مایلی پروژه  انتخاب شده است در نظر گرفته است. برای مصالح موجود در سایت و بازیافت آن نیز امتیاز در نظر گرفته شده است.

براساس مطالب فوق و مشاهدات کنونی، میتوان اینگونه نتیجه گرفت که برای بهبود روند تصمیمات در انتخاب مصالح نیازمند همکاری گروه های مختلف رسانه ها، جامعه تصمیم گیران در حوزه ساخت، جامعه معماران، استفاده کنندگان می­باشد.

منابع:    

منبع ۱

منبع ۲

منبع ۳